عربى گسترش دهد . اگر آن‌حضرت مىتوانست قبيله‌اى را به سوى اسلام راهنمايى كند به سوى آن قبيله مىرفت و نور تابناك اسلام را از طريق افراد آن قبيله انتشار مىداد . بدين منظور آن‌حضرت در مراسمى كه اعراب براى عبادت يا تجارت تشكيل مىدادند ، در جمع آنها حضور مىيافت ؛ و خطاب به افراد قبيله مىفرمود : « اى بنى فلان ! من فرستادهء خدايم به سوى شما . خداوند به شما مىفرمايد كه او را پرستش كنيد ، و همتايى براى او قائل نشويد ، جز او هرچه را كه مىپرستيد كنار گذاريد و به من بگرويد و مرا تصديق كنيد و از شر دشمنانم در امان نگاه داريد تا من نيز به شما بگويم چرا خداوند مرا مبعوث كرده است » . قريش براى خنثى كردن اثر دعوت پيامبر ، كسانى را به دنبال آن‌حضرت روانه مىكردند تا مردم را از طاعت او برحذر دارند و دعوتش را لوث كنند . اكثر اوقات ابولهب ، عموى پيامبر ، اين وظيفه را برعهده مىگرفت « 1 » . قبيله‌هاى عرب نيز بر عبادت خدايان خيالى خويش پا مىفشردند و تعصب مىورزيدند و پيروى از آيين پدران خود را ترجيح مىدادند . از طرف ديگر آنها از قريش هم مىترسيدند . چون اگر اسلام مىآوردند بطور قطع بايد خود را براى جنگ با قريش آماده مىكردند . از اين رو دعوت پيامبر را نمىپذيرفتند و آن‌حضرت را به نيكى يا بدى از خود مىراندند . يثرب . . . مشرق اسلام تنها يك قبيله دعوت پيامبر را پذيرفت . اين قبيله در يثرب ( مدينه ) مسكن داشتند ، و به دو طايفه اوس و خزرج تقسيم مىشدند . همواره بين اين دو طايفه

--> ( 1 ) - خاتم النبيّين ، ص 9 .